Παλιός Ταξιάρχης
Νέος Ταξιάρχης

 

Ο Παλαιός Ταξιάρχης

Υπολογίζεται σαν μια από τις παλαιότερες χριστιανικές εκκλησίες της νότιας Χίου αν όχι και η παλαιότερη. Η ακριβή χρονολογία κατασκευής της δεν είναι γνωστή αλλά εκτιμάται περίπου στο 1412 μ.Χ. Βρίσκεται στην περιοχή «Κασούλα» εντός του σημερινού οικισμού των Μεστών.

Τέμπλο

Αρχικά ο ναός ήταν αντρικό μοναστήρι πριν ακόμα την κατασκευή του χωριού των Μεστών και είχε δύο εισόδους:
η πρώτη από την βόρια πλευρά που δυστυχώς καταστράφηκε κατά το κτίσιμο του οικισμού και
η δεύτερη από την νότια πλευρά που σώζεται μέχρι σήμερα. Η είσοδος αυτή είναι εντός του σημερινού χωριού και έχει τις εικόνες των Ταξιαρχών, των αγίων που είναι αφιερωμένη η εκκλησία- μοναστήρι. Η περιοχή αυτή ονομάζεται μέχρι και σήμερα «προσκύνημα» και το καντήλι πλέον το ανάβουν καθημερινά οι κάτοικοι της γύρω περιοχής.
Η διαμόρφωση του στενού της Κασούλας δεν είναι τυχαία. Αμέσως μετά την είσοδο από την νότια πύλη ακολουθεί ένα άνοιγμα σαν μια μικρή πλατεία. Εκεί οι καλόγεροι υποδέχονταν όλους τους επισκέπτες. Δεξιά υπάρχει ένα πολύ μικρό σοκάκι όπου οι καλόγεροι περιποιούνταν τα ζώα με τα οποία είχαν έρθει οι επισκέπτες τους. Φεύγοντας από την μικρή αυτή πλατεία και αριστερά ήταν και το φυλάκιό τους το οποίο σήμερα έχει μετατραπεί σε διώροφο σπίτι. Λίγο πιο πάνω στην ευθεία ήταν το δωμάτιο όπου οι καλόγεροι έτρωγαν. Μετά και από αυτό το δωμάτιο ακολουθούσαν τα δωμάτια όπου κοιμόντουσαν οι καλόγεροι.
Αρχικά και μετά τη δημιουργία του κάστρου-χωριού ο ναός ήταν πολύ μικρός και δεν μπορούσε να καλύψει τις ανάγκες του χωριού έτσι αναγκάστηκαν να τον επεκτείνουν και να τον κάνουν δίκλιτο με μεγάλο πρόναο. Καθώς όμως περνούσαν τα χρόνια και ο πληθυσμός του χωριού μεγάλωνε ούτε και ο δίκλιτος αρκούσε και έτσι μεγάλωσαν την εκκλησία του αγίου Γεωργίου που λειτουργούσε και ως εξωκλήσι του ναού των Ταξιαρχών. Όταν πια και με την εκκλησία του αγίου Γεωργίου δεν καλύπτονταν οι πιστοί τότε αποφάσισαν την ανέργεση της νέας εκκλησίας των Παμμεγίστων Ταξιαρχών.

Αρχαία Πόρτα

Σήμερα στον ναό αυτό ελάχιστα έχουν μείνει να θυμίζουν την αρχική εκκλησία. Το πιο σημαντικό δείγμα που απόμεινε είναι η παλαιά είσοδος στο ναό περίπου 7 με 8 μέτρα δίπλα από την καινούρια η οποία είναι βέβαια κλειστή αλλά έχουν μείνει τα σημάδια της. Η είσοδος αυτή έχει ύψος περίπου 1,60 μέτρα επίτηδες ώστε όλοι όσοι έμπαιναν στο ναό να σκύβουν σαν είδος υπόκλισης στους αγίους.
Από τη εποχή που χτίστηκε ο μεγάλος Ταξιάρχης και οι εικόνες των αγίων μεταφέρθηκαν εκεί άξιο θαυμασμού πλέον στον παλαιό αυτό ναό είναι το τέμπλο του που υπολογίζεται να είναι περίπου 300 χρόνων. Είναι ξυλόγλυπτο και πάνω του έχει ανάγλυφες εικόνες με τα πιο σημαντικά γεγονότα από την γέννηση μέχρι και τη σταύρωση του Χριστού.
Ακόμα δίπλα στο ναό υπάρχει ένα πηγάδι το οποίο οδηγεί σε μια στοά κάτω από το ναό και χρησιμοποιήθηκε κατά την επανάσταση του 1821 σαν αποθήκη πυρομαχικών. Λέγεται μάλιστα ότι οδηγεί στο πηγάδι του μεγάλου Ταξιάρχη αλλά και έξω από το χωριό σαν αποφυγή σε περίπτωση που οι πειρατές κατάφερναν και έφταναν μέχρι και τον κεντρικό πύργο που αργότερα αντικαταστάθηκε με τον μεγαλόπρεπο ναό.

...>>Αρχή<<...


Νέος ή Μεγάλος Ταξιάρχης

 

Νέος Ταξιάρχης

Η εκκλησία αυτή αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα των Μεστουσίων. Το μέγεθός της (είναι η μεγαλύτερη εκκλησία του νησιού) και η επιβλητικότητά της που δεσπόζουν το χωριό έρχονται σε αντίθεση με την οικονομική δύναμη των κατοίκων του χωριού αυτού. Η θέση ανέργεσης της εκκλησίας αυτής είναι η ίδια με αυτή που υπήρχε ο κεντρικός πύργος του χωριού. Ήθελαν τότε οι κάτοικοι να διώξουν τα δαιμόνια που κατοικούσαν στον τεράστιο αυτό πύργο και στη θέση του να τοποθετηθεί ένα Θείο σύμβολο όπως αυτό του Τιμίου Σταυρού. Αφού αποφάσισαν όλοι ομόφωνα για το χτίσιμο της εκκλησίας εξέλεξαν και μια επιτροπή που θα συντονίζει τους εργάτες και θα διαχειρίζεται και τα οικονομικά για το έργο. Την επιτροπή αυτή αποτελούσαν:
1. Ο Ιερομόναχος Διονύσιος, ο οποίος αργότερα αναγκάστηκε να αποχωρίσει από την επιτροπή γιατί προάχθηκε σε Αρχιμανδρίτη και πήγε στην Μητρόπολη.
2. Ο Μιχαήλ Σχολιάδης (Λάζης), που ήταν και πρωτοστάτης.
3. Ο Γρηγόριος Μυλωνάς ή Θετού.
4. Ο ιερέας Μιχαήλ Δημ. Γιαλούρης, ως γραμματέας.
5. Ο ιερέας Θεοδόσιος Τσιράλης, ως βοηθός γραμματέα.

Νέος Ταξιάρχης

Για το γκρέμισμα του Πύργου αυτού χρειάστηκαν δύο χρόνια συνεχής δουλειάς από όλους τους κατοίκους, άντρες, γυναίκες και παιδιά, που δούλευαν μέρα και νύχτα με όλες τους τις δυνάμεις. Όταν τελείωσαν το γκρέμισμα, άρχισαν αμέσως το χτίσιμο του Ναού. Η οικοδομή ξεκίνησε το 1858 και τελείωσε το 1861 χωρίς σοβάδες, πλακόστρωση και γυναικωνίτη. Τότε έγιναν και τα εγκαίνια του Ναού από τον Μητροπολίτη Χίου Γρηγόριο που συγκέντρωσαν κόσμο από όλη τη Χίο. Η αποπεράτωση του Ναού όπως φαίνεται σήμερα έγινε το 1868. Το εσωτερικό της εκκλησίας έχει διαστάσεις 20 μέτρα πλάτος και 30 μέτρα μήκος και είναι τρισυπόστατος και χωρίζεται με δύο σειρές κολώνες από μονόλιθους που εξορίστηκαν από την περιοχή Κάτω καμίνι στα Μεστά. Μια σειρά από τις ίδιες κολώνες έχει και ο Πρόναος. Εκεί υπάρχει και μια φουντάνα (δεξαμενή) η οποία υπήρχε και στον Πύργο και έχει διασωθεί. Το κεντρικό κλίτος του Ναού είναι καθαγιασμένο στο όνομα των Αρχαγγέλων Μιχαήλ και Γαβριήλ, το βόρειο στον Άγιο Χαράλαμπο και το νότιο στους Αγίους Αποστόλους. Το τέμπλο αρχικά ήταν ξύλινο αλλά το 1895 το ξήλωσαν και κατασκεύασαν άλλο με τούβλα που υπάρχει μέχρι σήμερα. Το έργο αυτό το ανέλαβαν ο Γεώργιος και ο Ισίδωρος Φραγκάκης από τον Βασιλειώνικο ενώ τις εικόνες στο Τέμπλο ζωγράφισε ο Νικόλαος Καβύρης από τους Βαβύλους. Τα σκαλοπάτια στη σκάλα της εισόδου του Ναού και τα σκαλοπάτια προς το γυναικωνίτη αρχικά ήταν από θυμιανούσικη πέτρα στη συνέχεια όμως αντικαταστάθηκαν λόγω φθοράς από την τοπική της περιοχής του Μαύρου Γκρεμού. Ο Ναός παρά το μέγεθός του έχει πολύ καλή ακουστική.

Επεισόδια άξια αναφοράς

1. Στο λιμάνι των Μεστών είχε προσαράξει ένα πειρατικό καράβι. Κάποιος από το πλήρωμα είδε στον ύπνο του ότι θα είχαν δύσκολο ταξίδι και όταν το είπε στους υπόλοιπους αποφάσισαν να κρύψουν εκεί όλα τα λάφυρα που είχαν μαζί τους και αν ξαναγυρνούσαν θα τα ξαναέπαιρναν. Πράγματι όμως είχαν πολύ άσχημο ταξίδι και κανένας από τους πειρατές δεν γύρισε. Μια μέρα εκεί που ασχολιόταν με το χωράφι του ο Μιχαήλ Σχολιάδης (Λάζης) βρήκε όλο αυτό τον θησαυρό και αποφάσισε να τα δώσει για το χτίσιμο του Ναού και αυτό και έκανε. Όταν στη συνέχεια τελείωσαν αυτά τα χρήματα είδε στον ύπνο του τους Αρχάγγελους και του είπαν να πάει στη πόλη της Χίου. Εκεί θα συναντούσε κάποιον και θα του έδινε λεφτά. Πράγματι το άλλο πρωί πήγε στην Πρωτεύουσα και πάνω που ετοιμαζόταν να φύγει συνάντησε κάποιον και του έδωσε ένα σακούλι με χρήματα. Ευτυχισμένος εκείνος γύρισε στο χωριό και συνέχισαν την σκληρή δουλειά. Όταν ξανατελείωσαν τα χρήματα ξαναείδε στον ύπνο του τους Ταξιάρχες και του είπαν να πάει στην Καλαμωτή και κάποιος θα του έδινε χρήματα. Πράγματι το άλλο πρωί πήγε στην Καλαμωτή και ακολουθήθηκε η ίδια ακριβώς ιστορία. Έτσι με την βοήθεια των Ταξιαρχών βρήκαν τα χρήματα οι κάτοικοι και έφτιαξαν το μεγαλόπρεπο οικοδόμημα.
2. Κατά την διάρκεια του γκρεμίσματος του Πύργου χρησιμοποίησαν μεγάλες ποσότητες δυναμίτη και πυρίτιδας. Κάποια στιγμή έβαλαν μεγαλύτερη ποσότητα από όση έπρεπε και ξεκόλλησε ένα μεγάλο κομμάτι και πλάκωσε τον εργάτη Μιχαήλ Γιαννίκα. Έτσι όλοι οι μορφωμένοι του χωριού αποφάσισαν ότι δεν μπορεί να χτιστεί ναός σε μέρος που χύθηκε ανθρώπινο αίμα. Έτσι έπρεπε να σταματήσουν το έργο. Οι κάτοικοι και οι ιερείς που έβλεπαν τους κόπους δυο χρόνων να πηγαίνουν χαμένοι έκαναν δεήσεις στους Ταξιάρχες να κάνουν κάποιο θαύμα και να μην πάθει τίποτα ο άνθρωπος. Όταν σιγά σιγά έβγαλαν τα ερείπια ο άνθρωπος δεν είχε πάθει τίποτα και έλεγε ότι είδε κάποιον και του σήκωνε όλα τα ερείπια και εκείνος δεν ένιωθε κανένα βάρος. Όλοι κατάλαβαν ότι ήταν άλλο ένα θαύμα και συνέχισαν με ακόμα περισσότερο ζήλο την αποπεράτωση του ναού.
3. Στις 22 Μαρτίου του 1881 έγινε ένας μεγάλος σεισμός στη Χίο που ακόμα μέχρι σήμερα το λένε σαν την καταστροφή της Χίου. Οι κάτοικοι των Μεστών όμως δεν εγκατέλειψαν τα σπίτια τους, συγκεντρώθηκαν στην πλατεία του χωριού και μαζί με τους ιεροψάλτες και τους ιερείς του χωριού έψαλαν το κοντάκιο των Ταξιαρχών και έτσι ενώ όλη η Χίος είχε μεγάλες καταστροφές και θύματα, στα Μεστά δεν συνέβη καμία ζημιά, ούτε υλική ούτε σωματική.

...>>Αρχή<<...